مدل بندی ارتباط بین دارایی های نامشهود و عملکرد شرکت‌ های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار

قسمتی از متن پایان نامه :

2-2-4- الزامات گزارشگری دارایی­های نامشهود

استاندارد شماره 17 حسابداری ایران دارایی‌ نامشهود را‌ یک‌ دارایی‌ غیرپولی‌ و فاقد ماهیت‌ عینی‌ می­داند که‌: الف‌) به‌ مقصود بهره گیری‌ درتولید یا عرضه‌ کالاها یا خدمات‌، اجاره‌ به‌ دیگران‌ یا برای‌ مقاصد اداری‌ توسط‌ واحد تجاری‌ نگهداری‌ می گردد، ب) با قصد بهره گیری‌ طی‌ بیش‌ از یک‌ دوره‌ مالی‌ توسط‌ واحد تجاری‌ تحصیل‌ شده‌ باشد، و ج‌) قابل‌ تشخیص‌ باشد (بندهای 7، 17 و 27). این استاندارد نیز مقرر می­دارد که:

“یک دارایی هنگامی معیار قابلیت تشخیص را در تعریف دارایی نامشهود احراز می­کند که یکی از شرایط زیر را داشته باشد:

الف . جدا شدنی باشد، یعنی بتوان آن را به مقصود فروش، انتقال، اعطای حق­امتیاز، اجاره یا مبادله (به صورت جداگانه یا همراه با یک قرارداد، دارایی یا بدهی مرتبط) از واحد تجاری جدا نمود، یا

ب . از حقوق قراردادی یا سایر حقوق قانونی ناشی گردد، صرفنظر از اینکه آیا چنین حقوقی قابل انتقال یا جداشدنی از واحد تجاری یا سایر حقوق و تعهدات باشد یا خیر” (بند 10).

طبق استاندارد حسابداری شماره 17 ایران، (بندهای 11، 12 و 13) “یک قلم هنگامی به عنوان دارایی نامشهود شناسایی می­گردد که :

الف . با تعریف دارایی­های نامشهود مطابقت داشته باشد.

ب . معیارهای شناخت مندرج در بندهای زیر احراز شده باشد:

1- یک قلم دارایی نامشهود بایستی تنها زمانی شناسایی گردد که :

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

الف . جریان منافع اقتصادی آتی دارایی به درون واحد تجاری محتمل باشد، و

ب . بهای تمام شده دارایی به گونه­ای اتکاپذیر قابل اندازه­گیری باشد.

2-  جریان منافع اقتصادی آتی مرتبط با دارایی نامشهود به درون واحد تجاری تنها هنگامی محتمل می باشد که واحد تجاری بتواند با علت های کافی نشان دهد:

الف . دستیابی به خالص جریان ورودی منافع اقتصادی آتی دارایی به درون واحد تجاری امکان­پذیر می باشد،

ب . توانایی و قصد بهره گیری از دارایی نامشهود را دارد، و

ج . به منابع فنی و مالی کافی برای کسب منافع اقتصادی آتی دارایی دسترسی دارد.

3- محتمل بودن منافع اقتصادی آتی بایستی با بهره گیری از مفروضات معقول و دارای پشتوانه که معرف بهترین برآورد مدیریت از وقوع یک سری شرایط اقتصادی محتمل در طول عمر مفید دارایی می باشد ، توسط واحد تجاری ارزیابی گردد. ارزیابی مزبور مستلزم بکارگیری قضاوت بر مبنای شواهد موجود در زمان شناخت اولیه می باشد. در این مورد اهمیت بیشتر بایستی به شواهدی داده گردد که به گونه بیطرفانه قابل تأیید باشد” (بند 14).

به گونه کلی دارایی­های نامشهود را می­توان در چهار طبقه کلی گنجاند: 1- سرقفلی خریداری شده 2- دارایی­های نامشهود تحصیل شده 3- دارایی­های نامشهود ایجاد شده توسط شرکت و 4- پژوهش و توسعه (ماتولسی و ویات[1]، 2006). استانداردهای پذیرفته شده حسابداری شماره17، 18و 19 در موارد1، 2 و 4 رهنمود لازم را نیز ارائه داده­اند. سرقفلی خریداری شده به بهای تمام شده، دارایی­های نامشهود تحصیل شده به ارزش منصفانه در زمان خرید و پژوهش و توسعه به بهای تمام شده و به عنوان اقلام سرمایه­ای در دفاتر ثبت می­شوند. استـاندارد شماره 17 حسابداری ایران حق اختراع، حق تالیف، سرقفلی محل کسب، علائم و نام­های تجاری، حق امتیاز و فرانشیز، حق انشعاب، مخارج پژوهش و توسعه­ و سرقفلی حاصل از ترکیب را به عنوان مثالهایی از دارایی نامشهود اظهار کرده می باشد. مشکل عمده در ارتباط با دارایی­های نامشهود ایجاد شده توسط شرکت می باشد. استاندارد حسابداری شماره 17 ایران اظهار می­دارد ” علایم تجاری، حق نشر و اقلام دارای ماهیت مشابه ایجاد شده در داخل واحد تجاری نباید به عنوان دارایی­های نامشهود شناسایی شوند” (بند 49).

همچنین در این استاندارد موارد زیر جهت افشا الزامی شده می باشد: “واحد تجاری بایستی موارد زیر را به تفکیک دارایی­های نامشهود ایجاد شده در واحد تجاری و سایر دارایی­های نامشهود در صورت­های مالی افشا کند :

الف . معین یا نامعین بودن عمر مفید و در صورت معین بودن، عمر مفید یا نرخ­های استهلاک بکار رفته،

ب . روش استهلاک دارایی­های نامشهود با عمر مفید معین،

ج . صورت تطبیق ناخالص مبلغ دفتری، استهلاک انباشته و کاهش ارزش انباشته در آغاز و انتهای دوره که بر حسب مورد نشان­دهنده موارد زیر باشد :

اضافات،  دارایی­هایی که طبق استاندارد حسابداری شماره 31 با عنوان ”دارایی­های غیرجاری نگهداری شده برای فروش و عملیات متوقف شده “، به گونه مستقل یا در قالب یک مجموعه واحد، به عنوان نگهداری شده برای فروش طبقه­بندی شده می باشد، برکناری­ها و سایر واگذاری­ها، زیان کاهش ارزش شناسایی شده در صورت سود و زیان، برگشت زیان­های کاهش ارزش قبلی در صورت سود و زیان، افزایش یا کاهش ناشی از تجدید ارزیابی مطابق بند 60 و زیان­های کاهش ارزش شناسایی شده یا برگشت شده به گونه مستقیم در حقوق صاحبان سهام طبق استاندارد حسابداری شـماره 32 با عنوان ”کاهش ارزش دارایی­ها، استهلاک دوره، خالص تفاوت­های ارزی ناشی از تسعیر صورت­های مالی یک واحد مستقل خارجی، سایر تغییرات در مبلغ دفتری طی دوره” (بند 96).

با در نظر داشتن موارد مذکور، مطابق با استاندارد حسابداری بین­المللی شماره 38 تحت عنوان “دارایی­های نامشهود”، شناسایی و ثبت دارایی­ نامشهود ایجاد شده در واحد تجاری مجاز نیست و این در حالی می باشد که در اقتصاد امروزی وجود این نوع دارایی­ها آن هم در حجمی بسیار وسیع دور از ذهن نیست.

[1] – Matolcsy and Wyatt

سوالات یا اهداف پایان نامه :

 اهداف پژوهش:

با در نظر داشتن سوال­های مطرح شده در بخش­های پیشین، اهداف این مطالعه به تبیین زیر می باشد:

  • مطالعه اهمیت گزارشگری دارایی­های نامشهود شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران،
  • اندازهگیری اقلام “نامشهود ثبت نشده” شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با در نظر داشتن ارزش بازار این شرکت­ها،
  • مطالعه تاثیر ارزش اقلام “نامشهود ثبت نشده[1]” بر عملکرد شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران،
  • مطالعه تاثیر دارایی­های “نامشهود ثبت شده” بر عملکرد شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران،
  • ارائه پیشنهادهایی در خصوص شناسایی و یا عدم شناسایی اقلام نامشهود و اصلاح عملیـات گزارشـگری شـرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران.
  • مدل­بندی ارتباط بین دارایی­های نامشهود و عملکرد به مقصود پیش­بینی عملکرد.

این اهداف هم برای کلیه شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و هم برای هر صنعت دنبال خواهد گردید.

[1]– Unregistered Intangibles

مدل بندی ارتباط بین دارایی های نامشهود و عملکرد شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار

پایان نامه - تز - رشته حسابداری


دیدگاهتان را بنویسید