پایان نامه های سری دهم

پژوهش دانشگاهی – مدل های تحلیل پوششی داده ها با حضور داده های نامطلوب- قسمت ۹

(‏۱‑۱۱)

با استفاده از تعاریف گفته‌شده، شاخص مالمکوئیست را میتوان در شکل (۱-۶) به راحتی مشاهده نمود؛ همچنین مقدار شاخص مالمکوئیست برابر است با (استن مالمکوئیست، ۱۹۵۳، گاوس و همکاران، ۱۹۸۲، و فار وهمکاران، ۱۹۹۲)‎:

(‏۱‑۱۲)

شکل ‏۱‑۸: شاخص مالمکوئیست
جمع‌بندی
در ابتدای این فصل، تعاریف کلی از بهرهوری اجزای آن یعنی کارایی و اثربخشی ارائه شد؛ سپس در بخش بعدی تحلیل پوششی داده‌ها، به عنوان یک روش نسبتاً جدید برای برآورد کارایی واحد‌های تصمیم‌گیرنده به همراه تعاریف اساسی، همانند مجموعه امکان تولید، ماهیت مدل، مستقل از واحد و مستقل از انتقال و همچنین در این بخش ویژگیهای DEA نیز به صورت مختصر بیان گردید. بعد از آن شاخص مالمکوئیست که روشی برای محاسبه میزان رشد بهرهوری میباشد اشاره شد. در ادامه به اصول و شرایطی که با حضور خروجیهای نامطلوب در مدلهای DEA ایجادشده، پرداخته میشود.
فصل دوم
مباحث پایه‌ای در دادههای نامطلوب و ادبیات موضوعی
مباحث پایه‌ای در دادههای نامطلوب و ادبیات موضوعی
با توجه به فصل قبل میتوان دریافت که علم تحلیل پوششی دادهها، یک علم برای محاسبهی کارایی و ارزیابی DMUهای مشابه با استفاده از ساختار ریاضی میباشد. در ابتدا در DEA دادهها را به دو دستهی ورودی و خروجی تقسیم میکردند؛ دستهی ورودیها، دستهای که باید به حداقل مقدار خود و دستهی خروجیها، دستهای که باید به حداکثر مقدار خود برسند. در گذشت زمان با مشاهدهی فرآیندهای عملیاتی واقعی دریافتند که این نوع دستهبندی ورودیها و خروجیها، مسائلی را در نظر نمیگرفتند، البته مسائلی که معمولاً به خاطر سودآوری و صرفهجویی در وقت به طور جدی مورد توجه قرار نمیگرفتند. از این دسته از مسائل میتوان به عامل‌های نامطلوب، ورودی و خروجیهای نامطلوب اشاره نمود. امروزه میدانیم که هر فرآیند علاوه بر دو دسته ورودی و خروجی، ورودی و خروجیهای دیگری دارد که این نوع از خروجی و ورودی باید به صورت عکس ورودی و خروجیهای اصلی تغییر یابند. به همین دلیل مدلهای DEA با ساختار سابق خود در این نوع دادهها دارای جواب قابل‌قبول نبود، لذا به مدلهای جدیدی از DEA که توانایی محاسبه کارایی DMUها با دادههای نامطلوب را دارند، نیاز شد. در این فصل، تعاریف اصول و مثالهایی با ورودی و خروجیهای نامطلوب ارائه میشود و همچنین در ادامه پیشینهی مختصری از نحوهی برخورد و مطالعاتی که در این زمینه انجام‌شده، جمعآوری شده است. سپس در فصل بعد با مدلهای ارائه‌شده با حضور دادههای نامطلوب آشنا و تحت بررسی قرار خواهند گرفت. لازم به ذکر است مطالعه موردی این پایاننامه مربوط به مدلهایی با خروجیهای نامطلوب است، لذا در مورد ورودیهای نامطلوب به صورت کلی بحث شده است و به طور کامل به این مبحث پرداخته نشده است.
مباحث و تعاریف اولیه
ورودیهای نامطلوب[۴۲]
ورودیهایی هستند که در طی یک فرآیند مصرف هرچه بیشتر آنها برای تولید یک خروجی مطلوب، بهتر میباشد. معمولاً به خاطر ماهیتی که دارند بسیار ارزان‌قیمت میباشند، البته محاسبهی قیمت این نوع ورودیها معمولاً بر حسب هزینههای صرف شده برای جمعآوری آنها میباشد. برای مثال در فرآیند تولید برق رویکردهای بسیاری موجود است، یکی از این رویکردها استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر[۴۳] میباشد[۴۴]. رویکرد انرژی تجدیدپذیر به چند دسته تقسیم میشود که تولید برق به وسیلهی سوزاندن زبالههای شهری[۴۵] یکی از آن میباشد. واضح است مصرف هرچه بیشتر این نوع ورودی برای صاحبان سازمان تولید برق مقرون به صرفه میباشد[۴۶].
خروجی نامطلوب
خروجیهایی نامطلوبی هستند که به همراه خروجیهای اصلی تولید میشوند (فار و همکاران، ۱۹۸۹، پیتمن، ۱۹۸۳). معمولاً بنا بر ماهیتی که دارند، به دست آوردن قیمت آنها در بازار کار آسانی نیست لذا برای محاسبه قیمت آنها از نظر کارشناسان خبره، اغلب به وسیلهی قیمتهای سایه استفاده میکنند. برای مثال با استفاده از چهار ورودی خمیر کاغذ، سرمایه، نیروی کار و ورودی انرژی کاغذ تولید میشود؛ مشاهده میشود به همراه تولید کاغذ، خروجیهایی مانند اکسیژن بیوشیمیایی، جامدات معلق، اکسیدهای گوگرد و ذرات تولید میشوند که محاسبه قیمت این خروجیها در باز امکانپذیر نیست (فار و همکاران، ۱۹۸۹). منظور از قیمت خروجیهای نامطلوب[۴۷]، هزینههایی ست که ما به خاطر تولید این نوع خروجیها می پردازیم، از این نوع هزینهها میتوان به آلودگی محیط زیست، شیوع بیماری به خاطر تولید این خروجیها، هزینههای ناشی از جمعآوری این خروجیها، نام برد.
در حالت کلی چالشهای عمده در مدلسازی با حضور خروجیهای نامطلوب به شرح زیر است:
در نظر گرفتن خروجیهای نامطلوب به همراه خروجیهای مطلوب در فرآیند مدلسازی
کار بالا مستلزم آن است که خروجیهای مطلوب افزایش و نامطلوب کاهش یابد (چونگ[۴۸] و همکاران، ۱۹۹۵).
لازم به ذکر است؛ معمولاً خروجیهای نامطلوب به خاطر ماهیتی که دارند، مقادیر منفی میگیرند؛ البته ممکن است در مسائلی تمام دادهها منفی باشند ولی مطلوب، لذا نمیتوان این خروجیها را به عنوان خروجیهای نامطلوب در نظر گرفت، برای حل این نوع مسائل میتوان از مدل SP[49] رتبهبندی استفاده نمود که روش خوبی نسبت به روشهای دیگر است (لیو و همکاران[۵۰]، ۲۰۱۰).
اصول وارد بر خروجیهای نامطلوب
خاصیت توأم-تهی[۵۱]
خروجیهای نامطلوب دارای خاصیت توأم-تهی است هرگاه

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir

You may also like...