پایان نامه های سری دهم

مطبوعات و اخلاق رسانه ای تحلیل محتوای اخبار روزنامه های کیهان، ایران، شرق و همشهری …

۵-“قید وجدانی” حرفه روزنامه نگاری، که در قوانین و مقررات مربوط به استقلال این حرفه و یا در اصول اخلاقی آن پیش بینی می شود، مستلزم آن است که بتواند در صورت تعطیل، واگذاری یا فروش موسسه مطبوعاتی یا رسانه ای محل کار خود و یا تغییر خط مشی آن، به صورتی که به شرافت حرفه ای یا حیثیت اجتماعی او لطمه وارد کند، استعفاء دهد و غرامت دریافت نماید.
۶- استقلال عمل هیأت تحریریه مطبوعات یا رسانه های همگانی دیگر ایجاب می کند که از هر گونه تصمیم مهمی که زندگی موسسه مطبوعاتی یا رسانه ای محل کار آن را تحت تاثیر قرار می دهد، مطلع شود. این هیأت پیش از تصمیم نهایی راجع به هر اقدام مربوط به ترکیب اعضای تحریریه- استخدام، اخراج، انتقال و ارتقای روزنامه نگاران- مورد مشورت قرار می گیرد.
۷- مشارکت روزنامه نگاران در مالکیت و مدیریت مؤسسات مطبوعاتی و رسانه ای و موافقت آنان برای انتخاب مسئولان و مدیران تحریریه، که در بسیاری از کشورهای جهان اعمال می شود، از لوازم مهم و ضروری استقلال حرفه روزنامه نگاری به شمار می آید.
۸- روزنامه نگار با توجه به نقشها و مسئولیت های اجتماعی خود، نه تنها حق استفاده از پیمان جمعی کار روزنامه نگاری، بلکه حق برخورداری از قرارداد شخصی تضمین کننده تأمین مادی و معنوی کار حرفه ای و نیز دریافت دستمزد مناسب و منطبق با نقش اجتماعی خویش در جهت حفظ استقلال اقتصادی خود را داراست.
۹- آزادی روزنامه نگاران برای تأسیس انجمنها و اتحادیه های حرفه ای، مشارکت آزادانه در فعالیت های این تشکل ها و برخورداری از حمایت های صنفی آن ها، که در جهت تأمین و تضمین حقوق مادی و معنوی حرفه روزنامه نگاری صورت می گیرد، از حقوق مسلم اعضای این حرفه شناخته میشود.
۱۰- تشکیل نهاد مستقل نظارت بر صدور کارت هویت حرفه ای روزنامه نگاران، به منظور تعیین سلسله مراتب شغلی و مسئولیت ها و مقام های تحریریه ای آنان که با همکاری انجمن ها و اتحادیه های روزنامه نگاری از یک سو و سازمان های صنفی صاحبان و مدیران مؤسسات مطبوعاتی و رسانه ای از سوی دیگر، اداره می شود از حقوق مهم روزنامه نگاران محسوب می شود.
۱۱- کمک مؤسسات مطبوعاتی و مؤسسات رسانه ای دیگر به آموزش تخصصی روزنامه نگاران و شرکت دادن منظم و پیاپی آنان در دوره های بازآموزی حرفه ای، که معمولاً در پیمانهای جمعی کار اعضای هیات تحریریه هم پیش بینی می شود، باید برای پیشرفت سطح کیفی فعالیت روزنامه نگاران، مورد حمایت قرار گیرد.
۱۲- حمایت از حقوق آفرینندگی فکری روزنامه نگاران، که معمولاً در قوانین موضوعه مربوط به حقوق مولف و مالکیت معنوی و در پیمان های جمعی کار حرفه روزنامه نگاری نیز بر آن تاکید می گردد، باید در تأمین و تضمین حقوق مادی و معنوی آنان در این زمینه، طرف توجه خاص واقع شود.
۱۳- ارج گذاری به مشارکت زنان در کار حرفه ای روزنامه نگاری، مقابله با هرگونه تبعیض در استخدام و ارتقای شغلی روزنامه نگاران زن، تشویق و گسترش همکاری آنان، با هیات های تحریریه مطبوعات و سایر رسانه ها به تقویت استقلال این حرفه کمک می کند.
۱۴- برای تأمین و حفظ آزادی و استقلال حرفه روزنامه نگاری، حمایت حقوقی از امنیت و آسایش شغلی روزنامه نگاران و جلوگیری از تهدید جسمی و جانی آنان، از طریق قوانین ملی و مقررات حقوقی منطقه ای و بین المللی، اهمیت فراوان دارد.(معتمدنژاد،۱۳۷۷ :۸۸-۸۶)
۲-۳ بخش سوم: مرور نظری
در این بخش نظریه های مرتبط با موضوع و بحث های نظری راجع به اخلاق نظری و اخلاق حرفه ای روزنامه نگاری مورد مطالعه قرار می گیرد.مرور نظری شامل دو بخش: اخلاق نظری و اخلاق حرفه ای میشود. در بخش اول رویکردها به علم اخلاق، نظریه های فریضه شناختی و غایت گرایانه، اخلاق پیامدگرا و غیرپیامد گرا و قضاوت های اخلاقی تایلور بررسی می شود. و در ادامه نیز نظریه های اخلاقی شامل: نظریه مسئولیت مردم آگاه- مطبوعات قابل دسترس،نگرش ها به عملکرد روزنامه نگاری اخلاقی، نظریه هنجاری رسانه ها، اخلاقیات رسانه ها دفلور و دنیس، برچسب زنی و هراس اخلاقی، مدل ارتباطی رورنگرن، وظیفه اخلاقی رسانه ها از روتسل و فالکر، نظریات مرتبط با حریم خصوصی و الزامات اخلاقی مک کوایل می شود.
۲-۳-۱ اخلاق نظری
۲-۳-۱-۱ رویکردهای علم اخلاق
۱- رویکرد انسانی که در آن بشر، محور علم اخلاق است و به علائق او اهمیت و ارزش و اولویت داده می شود (یعنی کمال گرایی، سعادت گرایی و فایده گرایی و غیره). این رویکرد را می توان به نگرش های فردگرایانه، شخصی و فاشیستی تقسیم کرد.
۲- نقطهی مقابل انسان گرایی، طبیعت گرایی است.این دیدگاه را می توان به دو رویکرد احساس گرایانه و عشرت طلبانه نسبت به اخلاق تقسیم کرد.دیدگاه طبیعت گرایانه همچنین شامل اخلاق مادی گرایانه، اخلاق انطباقی و اخلاق رفتاری است.
۳- سرانجام دیدگاه های اخلاقی وجود دارد که بر حسب مکتب های اخلاقی خاصی که به آن تعلق دارند از یکدیگر متمایمز می شوند: اخلاق انگیزشی، اخلاق هدف دار، اخلاق تکلیفی و اخلاقی که اخلاقی بودن یک عمل را بر اساس نتایج آن می سنجد و آن را اخلاق غایت گرا هم می گویند. (سنی مان، ۱۵:۱۳۷۵)
۲-۳-۱-۲ نظریه های فریضه شناختی و غایت گرایانه ی اخلاق
بر طبق نظریه های فریضه شناختی؛ یک قدرت و یا چیزی دیگر (مذهب، رهبران اخلاقی، کارفرمایان، عقل و یا ادراک) و نه نتیجه یا غایت عمل،تعیین می کنند که از لحاظ اخلاقی چه کاری پذیرفته و چه کاری ناپسند است.فیلسوف آلمانی امانوئل کانت برآن است که این چیز دیگر حتی ممکن است نیات خود فرد باشد ونیز ممکن است چیزی باشد که جامعه در یک موقعیت ویژه می طلبد و یا ممکن است یک اصل مذهبی باشد،مانند خواست خدا.بدین ترتیب اخلاق فریضه شناختی، شکل گرایانه و حتی مطلق و قانونی است.یک کارگزار رسانه ها چون وظیفه دارد حقیقت را می گوید زیرا چنین انتظاری از او می رود و او باور دارد که این کار صحیح است.اصل فریضه شناختی بطور گسترده ای در کشورهای مذهبی پذیرفته شده است (اگرچه همیشه بدان عمل نمی شود).(فرونمن،۱۴۹:۱۳۷۵)
“کریستیانز” معتقد است که این سنت رسمی، غیر عملی و احساسی تلقی نمی شود بلکه کاملاً عملی است و برای کسانی که به آن نیاز دارند کمکی ویژه محسوب می شود.در تمامی مذاهب بزرگ جهان بر ارزش های اخلاقی و معنوی و نکات ارشادی تأکید می شود.همچنین قوانینی که می توان از آنها به عنوان ملاک هایی برای ارزیابی اصول اخلاقی ارتباطات استفاده کرد، در این مذاهب مورد تأکید قرار میگیرند. این گونه منابع معیارهای اخلاقی را می توان در متون مقدس مذاهب ویژه ای یافت مانند کتاب مقدس مسیحیان، تورات یهودیان و قرآن مسلمانان. (فرونمن،۱۴۹:۱۳۷۵)
در تمایز فریضه شناسی و غایت گرایی می توان گفت در نظریه های غایت گرایی نتیجه ی یک عمل در نظر گرفته می شود و این نتیجه به عنوان معیاری برای صحیح یا غلط بودن آن عمل محسوب میشود. این دسته از اصول اخلاقی را اخلاق نتیجه گرا می نامند.کریستیانز می گوید: چند روایت فلسفی در باب اخلاق نتیجه گرا وجود دارد.برطبق تعالیم سودگرایی، به طور کلی معیار نهایی در تعیین درستی یک عمل این است که آن عمل به سود بیشتر مردم تمام شود.از نظر فیلسوفانی مانند بنتون و میلز، سودگرایی دربردارنده ی ارزش هایی مانند دوستی، دانش و سلامت است و میزان کلی سودی که به دست آمده است، تعیین کننده ی درستی و نادرستی است. (فرونمن،۱۵۳:۱۳۷۵)
پیروان روایت سودگرایی معتقدند که برای ارزیابی درستی یک عمل یا یک اصل اخلاقی، باید میزان سودمندی نتایج آن را درنظر گرفت.بنابراین کارگزاران رسانه ها باید طوری اعمال خود را طراحی کنند که بیشترین سود ممکن را درمقابل کمترین ضرر ممکن، یا بیشترین لذت را به ازای کمترین رنج به دست آورند.از سوی دیگر لذت گرایان معتقدند لذت تنها هدف زندگی است.و پیروان ایده ی سعادت گرایی معتقدند الزام اخلاقی باید بر طبق نیاز به رفاه فردی اندازه گیری شود. (فرونمن،۱۵۴:۱۳۷۵)
۲-۳-۱-۳ پیروان اخلاق پیامدگرا و غیر پیامدگرا
ﻓﻴﻠﺴﻮﻓﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع اﺧﻼق ﭘﺮداﺧﺘﻪاﻧﺪ ﺑﻪ دو ﮔﺮوه ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ: ﻓﻴﻠﺴﻮﻓﺎﻧﻲ ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه ﺑﻪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻧﺘﺎﻳﺞ اﺧﻼﻗﻲ اﻗﺪاﻣﺎت ﺧﻮد ﻣﻲﭘﺮدازﻧﺪ و ﻛﺴﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺟﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت، ﺑﺎ ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی از ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻮازﻳﻦ از ﭘﻴﺶ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺷﺪه ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ دﻳﺪﮔﺎه ﻫﺎی اﺧﻼﻗﻲ ﺧﻮد ﻣﺒﺎدرت ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ. ﻣﺮﻳﻞ (Merril) و اودل (۱۹۵۳) (Odell) ﻛﻪ ﻓﻠﺴﻔﻪ و روزﻧﺎﻣﻪ ﻧﮕﺎری را ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﭘﻴﻮﻧﺪ داده اﻧﺪ در ﻛﺘﺎب ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﺑﻲ ﻧﻈﻴﺮی ﺗﺤﺖ ﻫﻤﻴﻦ ﻋﻨﻮان ﭼﻨﻴﻦ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی را از ﻓﻼﺳﻔﻪ اراﺋﻪ داده و ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﻔ ﺎوت ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻴﻦ اﺧﻼﻗﻴﻮﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺘﻪ و ﮔﺮوه ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻛﻪ ﺑﻪ آن ﺑﻲ ﺗﻮﺟﻪاﻧﺪ اوﻟﻴﻦ ﮔﺎم ﻣﻨﻄﻘﻲ در ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻈﺮﻳﻪﻫﺎ و دﻳﺪﮔﺎه ﻫﺎی اﺧﻼﻗﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮد. اﻳﻦ دو ﻧﻮﻳﺴـﻨﺪه در ﺗﺸـﺮﻳﺢ اﻳﻦ دوﮔﺎﻧﮕﻲ از واژه ﻫﺎی اﻟﻬیات (Theological) و اﺧﻼﻗﻴـﺎت (Deontological) اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮده اﻧﺪ.
ﻧﻈﺮﻳﻪ اﻟﻬﻲ، ﺑﻪ ﺷﺮﺣﻲ ﻛﻪ ﻣﺮﻳﻞ و اودل اراﺋﻪ داده اﻧﺪ ﻧﻈﺮﻳﻪ ای اﺳﺖ ﻛﻪ در آن درﺳﺘﻲ ﻳﺎ ﻧﺎدرﺳﺘﻲ ﻳﻚ ﻋﻤﻞ ﻳﺎ ﻳﻚ رﺷﺘﻪ از اﻋﻤﺎل ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ و ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی آنﻫﺎ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻲﺷﻮد. ﻧﻈﺮﻳﻪ اﺧﻼﻗﻲ درﺳﺖ ﻋﻜﺲ ﻧﻈﺮﻳﻪ اﻟﻬﻲ اﺳﺖ و ﻧﺘﻴﺠﻪ اﻋﻤﺎل را ﻧﺎدﻳﺪه ﻣﻲﮔﻴﺮد و داوری اﺧﻼﻗﻲ ﺧﻮد را دﻗﻴﻘﺎً ﺑﺮ اﺳﺘﺪﻻل ﻣﻄﻠﻖ، اراده ﺧﺪاوﻧﺪ ﻳﺎ ﻣﻮازﻳﻦ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺑﻨﺎ ﻣﻲﻛﻨﺪ. روش ﺳﺎده ﺗﺮ و از ﻟﺤﺎظ ﻛﻼﻣﻲ ﮔﻮﻳﺎﺗﺮ ﺑﺮای ﺗﺸﺮﻳﺢ اﻳﻦ دو ﻣﻘﻮﻟﻪ اﺳﺘﻔﺎده از دو واژه ﻣﺘﺮادف ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﺮا ( ﭘﻴﺎﻣﺪﮔﺮا ـ ﻫﺪفﻧﮕﺮ (consequentialist) و ﻏﻴﺮ ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﺮا (ﻏﻴﺮ ﭘﻴﺎﻣﺪﮔﺮا ـ وﺳﻴﻠﻪ ﻧﮕﺮ – (consequentialist(Non اﺳﺖ. ﻧﻈﺮﻳﻪ اﻟﻬﻲ،ﻧﻈﺮﻳﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﺮا و ﻧﻈﺮﻳﻪ اﺧﻼﻗﻲ، ﻏﻴﺮ ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﺮا ﺗﻠﻘﻲ ﻣﻲﺷﻮد. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ دو ﻧﻈﺮﻳﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﺮا و ﻏﻴﺮ ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﺮا ﻣﻲﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﺮدم ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﻣﻮاﺟﻬﻪ ﺑﺎ ﻳﻚ ﺗﺼﻤﻴﻢ اﺧﻼﻗﻲ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً راه ﻣﻴﺎﻧﻪ را اﺧﺘﻴﺎر ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ و ﺑﺎ ﺳﺒﻚ و ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻛﺮدن ﻣﺰاﻳﺎ و ﻣﻌﺎﻳﺐ ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳﻦ دو ﻧﻈﺮﻳﻪ راه ﻣﻴﺎﻧﻲ را ﻛﻪ ﺣﺪ ﻓﺎﺻﻞ اﻳﻦ دو ﻗﻄﺐ ﻣﺘﻀﺎد اﺳﺖ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ (هوسمن،۴۲:۱۳۷۵)
از منظر پیامدگرانه(نظریه الهی) ارزش اخلاقی اعمال، اشخاص یا ویژگیهای منش وابسته به ارزش اخلاقی چیزی است که به وجود می آورند.در واقع به آنچه طی یک فعالیت رخ می دهد اهمیت نمی دهند بلکه تنها نتیجه و ماحصل آن را به لحاظ اخلاقی ارزیابی می کنند.اما از منظر غیر پیامدگرا(نظریه اخلاقی) آنچه طی یک عمل رخ می دهد صرف نظر از نتیجه ی آن، اهمیت دارد و باید مطابق اخلاق انسانی باشد.
ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﺮاﻳﺎن در اﺻﻞ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﺑﻪ ﺟﺎی داوری در ﻣﻮرد درﺳﺖ ﻳﺎ ﻧﺎدرﺳﺖ ﺑﻮدن ﻳﻚ ﻋﻤﻞ، ﺑﺎﻳﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺣﺎﺻﻠﻪ از ﻋﻤﻞ ﺑﻪ داوری ﭘﺮداﺧﺖ. از ﺟﺎن اﺳﺘﻮارت ﻣﻴﻞ و ﺟﺮﻣﻲ ﺑﻨﺘﺎم ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻓﻴﻠـﺴﻮﻓﺎن ﻧﺘﻴـﺠﻪﮔﺮا ﻳﺎد ﻣﻲﺷـﻮد. اﻳﻦ دو ﻓﻴﻠﺴـﻮف ﻧﻮﻋﻲ ﻧﺘﻴـﺠﻪ ﮔﺮاﻳﻲ را ﻛﻪ ﺳﻮدﻣﻨـﺪﮔـﺮاﻳﻲ (Utilitarianism) ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲﺷﻮد ﺗﺒﻠﻴﻎ ﻛﺮده اﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﻓﺎﻳﺪه ﻣﻤﻜﻦ را ﺑﺮای ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﺗﻌﺪاد از اﻓﺮاد ﺑﺸﺮ ﻳﺎ آن ﮔﻮﻧﻪ ﻛﻪ اﺳﺘﻮارت ﻣﻴﻞ ﻣﻲﮔﻮﻳﺪ ﺑﺰرگ ﺗﺮﻳﻦ ﺷﺎدﻣﺎﻧﻲ را ﻓﺮا ﻫﻢ آورد.بنابراین ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﺮاﻳﺎن ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﻫﺪف وﺳﻴﻠﻪ را ﺗﻮﺟﻴﻪ ﻣﻲﻛﻨﺪ و در ارزﻳﺎﺑﻲ رﻓﺘﺎر اﻧﺴﺎ نﻫﺎ، اﻧﮕﻴﺰه ﻋﺎﻣﻞ ﻣﻬﻤﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﻧﻤﻲﺷﻮد. اﺳﺘﻮارت ﻣﻴﻞ ﻣﻲﮔﻮﻳﺪ اﮔﺮ ﺷﺨﺼﻲ ﺷﻤﺎ را از ﻏﺮق ﺷﺪن ﻧﺠﺎت دﻫﺪ آﻧﭽﻪ ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﻴﺖ اﺳﺖ ﻧﺠﺎت ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺷﻤﺎﺳﺖ و ﻣﻬﻢ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ اﻧﮕﻴﺰه وی از ﺳﺮ ﺧﻴﺮﺧﻮاﻫﻲ ﻳﺎ ﺷﻬﺮت ﻃﻠﺒﻲ ﺷﺨﺺ ﺑﻮده اﺳﺖ. ﭘﻴﺮوان ﻧﻈﺮﻳﻪ ﻏﻴﺮ ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﺮا ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﺑﺮای داوری در ﻣﻮرد ﻳﻚ ﻋﻤﻞ، ﻧﺘﻴﺠﻪ آن ﻋﻤﻞ ﻣﻌﻴﺎر ارزﻳﺎﺑﻲ ﻧﻴﺴﺖ. آﻧﭽﻪ اﻫﻤﻴﺖ دارد اﻧﮕﻴﺰه ﻓﺮد در ﺗﺼﻤﻴﻤﺎﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ اﺗﺨﺎذ ﻣﻲﻛﻨﺪ. اﺣﺘﻤﺎﻻً اﻣﺎﻧﻮﺋﻞ ﻛﺎﻧﺖ ﺳﺮﺷﻨﺎس ﺗﺮﻳﻦ ﻓﻴﻠﺴﻮف ﻏﻴﺮ ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﺮا ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲﺷﻮد و ﻫﻨﻮز ﻫﻢ دﻳﺪﮔﺎه ﻫﺎی ﻓﻠﺴﻔﻲ وی راﻫﻨﻤﺎی ﻛﺴﺎﻧﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ اﻣﺮ ﻣﻄﻠﻖ اﻋﺘﻘﺎد دارﻧﺪ.ﻛﺎﻧﺖ ﻣﻌﺘﻘﺪ اﺳﺖ اﻓﺮاد ﺑﺸﺮ در ﻧﻮﻋﻲ دﻣﻮﻛﺮاﺳﻲ اﺧﻼﻗﻲ زﻧﺪﮔﻲ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻌﻴﺎر دوﮔﺎﻧﻪ در آن ﺟﺎﻳﻲ ﻧﺪارد. ﻛﺎﻧﺖ ﻣﻲﮔﻮﻳﺪ آﻧﭽﻪ در ﻣﻮرد ﻳﻚ ﻓﺮد ﺻﺪق ﻣﻲﻛﻨﺪ در ﻣﻮرد ﺗﻤﺎﻣﻲ اﻓﺮاد ﻣﺼﺪاق دارد. اﻣﺮ ﻣﻄﻠﻖ ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺮ ﻓﺮد ﺑﺎﻳﺪ ﻃﻮری ﻋﻤﻞ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ رﻓﺘﺎرش ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ ﻗﺎﻧﻮن ﺟﻬﺎن ﺷﻤﻮل درآﻳﺪ. ﻣﺜﻼً ﻛﺎﻧﺖ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﭼﻨﻴﻦ اﺳﺘﺪﻻل ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻓﺮد ﺣﺘﻲ در ﺻﻮرت ﮔﻢ ﻛﺮدن راه و ﮔﺮﺳﻨﮕﻲ ﻣﻔﺮط ﻧﻴﺰ ﺣﻖ ﻧﺪارد ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺳﺪﺟﻮع ﺳﺮﻗﺖ ﻛﻨﺪ ﻳﺎ ﺣﺘﻲ ﺗﺤﺖ ﺷﺮاﻳﻂ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻴﻪ، ﺻﺪاﻗﺖ را زﻳﺮ ﭘﺎ ﮔﺬاﺷﺘﻪ و اﻣﺮ ﻣﻄﻠﻖ را ﻧﻘﺾ ﻛﻨﺪ. (هوسمن،۴۳:۱۳۷۵)
بنابراین پیامدگرایی بر دو اصل مبتنی است:
۱- اینکه عمل درست یا غلط است فقط به نتیجه عمل بستگی دارد.
۲- هرچه عملی پیامد خوب بیشتری به بار بیاورد عمل بهتر یا درست‌تری است.
و غیر پیامد گرایی:
۱- بر ارتباط وظیفه و اخلاقی بودن عمل تأکید دارد.
۲- در اخلاق وظیفه‌گرا عملی اخلاقی است که ذاتاً ویژگی اخلاقی داشته باشد، نه لزوماً پیامد اخلاقی.
در یک حالت دیگر ﻓﻴﻠﺴﻮﻓﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻴﺎﻧﻪ روی در ﻛﺎرﻫﺎ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ در اﺻﻞ ﺑﻪ درﺳﺖ ﺑﻮدن ﻗﻀﺎوت ﻓﺮدی اﻋﺘﻤﺎد دارﻧﺪ. ﺑﻪ ﺑﻴﺎن دﻳﮕﺮ،ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻓﺮد ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ ﻳﻚ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻲﭘﺮدازد ﺑﺎﻳﺪ از ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ اﻓﺮاط ﻳﺎ ﺗﻔﺮﻳﻂ در ﻗﻀﺎوت اﺟﺘﻨﺎب ﻛﻨﺪ. ارﺳﻄﻮ از اﻳﻦ ﻣﻘﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻴﺎﻧﻪ ﻃﻼﻳﻲ ﻛﻪ ﻛﻮﺗﺎه ﺗﺮﻳﻦ راه ﺑﺮای رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﻓﻀﻠﻴﺖ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﻳﺎد ﻛﺮده اﺳﺖ. ارﺳﻄﻮ ﻣﻲﮔﻮﻳﺪ ﻓﻀﻴﻠﺖ اﺧﻼﻗﻲ، اﻧﺘﺨﺎب راه ﻣﻴﺎﻧﻪ و دوری از اﻓﺮاط و ﺗﻔﺮﻳﻂ اﺳﺖ، راه ﻣیانه ای ﻛﻪ ﻧﻤﻲ ﺗﻮان ﺗﻨﻬﺎ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻜﻴﻪ ﻛﻮرﻛﻮر اﻧﻪ ﺑﺮ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎ ﻳﺎ اﻧﮕﻴﺰهﻫﺎ ﺑﻪ آن دﺳﺖ ﻳﺎﻓﺖ ﺑﻠﻜﻪ ﺑﻪ ﻳﻚ اﺻﻞ ﻣﻨﻄﻘﻲ ﻧﻴﺎز دارد، اﺻﻠﻲ ﻛﻪ ﻳﻚ ﻓﺮد ﻣﻨﻄﻘﻲ ﺑﺮاﺳﺎس آن ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﺮاﻳﻲ، ﻏﻴﺮ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﺮاﻳﻲ و ﻣﻴﺎﻧﻪ ﻃﻼﻳﻲ ﺑﻪ ﺳﺎدﮔﻲ در ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻫﺎی روزﻧﺎﻣﻪ ﻧﮕﺎری ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ. (هوسمن،۴۴:۱۳۷۵)
ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻣﻴﺎﻧﻪ روی ﺿﺮورﺗﺎً ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻲ ﺳﺎزش و زﻳﺮ ﭘﺎ ﮔﺬاﺷﺘﻦ اﺻﻮل ﻧﻴﺴﺖ. برای مثال ﺳﺮدﺑﻴﺮی ﻛﻪ ﺑﺮای اﺟﺘﻨﺎب از ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت اﻓﺮاﻃﻲ ﺳﺮدﺑﻴﺮ ﭘﻴﺎﻣﺪﮔﺮا و ﻏﻴﺮﭘﻴﺎﻣﺪﮔﺮا ﺗﻼش ﻣﻲﻛﻨﺪ ﺗﺎ ﺗﻠﻔﻴﻘﻲ از اﻳﻦ دو ﺗﺼﻤﻴﻢ اراﺋﻪ دﻫﺪ و در ﺑﻴﺎن ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺧﻮد اﺳﺘﺪﻻﻟﻲ اراﺋﻪ دﻫﺪ ﻛﻪ در اﺻﻄﻼح ﻋﺎﻣﻴﺎﻧﻪ از آن ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻪ ﺳﻴﺦ ﺑﺴﻮزد، ﻧﻪ ﻛﺒﺎب (no pain, no gain) ﻳﺎد ﻣﻲﺷﻮد. اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺘﻔﺎوت، اوﻟﻮﻳﺖ ﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﺗﻔﺎوت ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﺑﻲﺗﺮدﻳﺪ ﻋﻮاﻣﻠﻲ ﭼﻮن ﻧﻘﻄﻪ ﺿﻌﻒ و ﻧﻘﻄﻪ ﻗﻮت و ﻋﺎﻣﻞ زﻣﺎن در ﻧﺤﻮه روﻳﻜﺮد ﻣﺎ ﺑﻪ ﻧﻈﺮﻳﻪ ﭘﻴﺎﻣﺪﮔﺮا ﻳﺎ ﻏﻴﺮﭘﻴﺎﻣﺪﮔﺮا ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻲﮔﺬارد. زﻣﺎن و ﻓﻮرﻳﺖ در روزﻧﺎﻣﻪ ﻧﮕﺎری ﻧﻘﺶ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻤﻲ اﻳﻔﺎ ﻛﺮده و اﻏﻠﺐ ﺑﻴﻦ آﻧﭽﻪ اوﻟﻮﻳﺖ ﻣﻨﻄﻘﻲ و ﮔﺬرا ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲﺷﻮد ﺗﻀﺎد اﻳﺠﺎد ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﺑﺮای ﻣﺜﺎل ﻳﻚ ﮔﺰارﺷﮕﺮ ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮن درﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻛﺎخ ﺳﻔﻴﺪ، ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻛﻨﮕﺮه ﻳﺎ ﻣﺤﻞ وﻗﻮع ﻳﻚ ﻓﺎﺟﻌﻪ اﻳﺴﺘﺎده اﺳﺖ ﺑﺎ اﻇﻬﺎر ﻧﻈﺮی ﺑﻪ ﮔﺰارش ﺧﻮد ﭘﺎﻳﺎن ﻣﻲدﻫﺪ. اﻣﺮوزه اﻳﻦ ﻧﻮع ﮔﺰارش ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻌﻤﻮل اﺳﺖ و ﻣﺎ ﺑﻪ دﻳﺪن آن ﻋﺎدت ﻛﺮده اﻳﻢ و ﮔﺰارﺷﮕﺮان ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮن ﻣﺮوج آن ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ. (هوسمن، ۵۰:۱۳۷۵)
۲-۳-۱-۴ قضاوت های اخلاقی / تایلور
کلمهی “اخلاقی” در برابر کلمهی “غیراخلاقی” و نه “ضد اخلاقی” به کار می رود.برای تعیین خوبی یا بدی، درستی یا نادرستی یک چیز از لحاظ قانونی، باید به قوانین یا هنجارهای “اخلاقی” متوسل شد که در این جا منظور از”هنجارهای اخلاقی” قانون هایی است که جزء مقوله ی اخلاق اند و باید به آنها رجوع شود، مقوله هایی مانند قانون و شعائر حرفه ای در محل کار که یک مجموعهی جداگانه اند. (وینسترا،۶۱:۱۳۷۵)

یک مطلب دیگر:   دسترسی متن کامل - مطبوعات و اخلاق رسانه ای تحلیل محتوای اخبار روزنامه های کیهان، ایران، شرق ...

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت  jemo.ir  مراجعه نمایید.

You may also like...