پایان نامه های سری دهم

مطبوعات و اخلاق رسانه ای تحلیل محتوای اخبار روزنامه های کیهان، ایران، شرق …

تعریف عملیاتی
به منظور بررسی پایبندی روزنامه ها به اصل رعایت ادب و حفظ آبروی دیگران در اخبار، مصادیق زیر در روزنامه های موردنظر سنجیده می شود:
– استفاه از ادبیات مناسب و پرهیز از هتاکی و فحاشی (فحش و الفاظ رکیک)و پرهیز از استفاده از الفاظ و القاب زشت که در عرف جامعه، دشنام و بی ادبی محسوب می شود، علیه روشنفکران، منتقدین، مخالفین و معترضین به برخی از سیاست های کشور در قالب صفات نامناسبی مانند خیانت کار، آلوده، فراری،نادان، قانون شکن، معارض، و انواع دشنام و بی ادبی.
– خودداری از تحقیر،تمسخر و شکستن حرمت و حیثیت اشخاص و گروه های منتقد، به خصوص در زمینه ی سیاسی، و به بهانه ی طنز، و خنداندن مردم، با استفاده از الفاظ و واژگان عامه پسندی مانند نابالغ، دروغگو،خارج نشین، عملگی بیگانگان، کارچاق کن احزاب،کم حافظه.
– خودداری از انتشار مطالب افترا آمیز به مقامات، نهادها، ارگان ها و هریک از افراد کشور و بردن آبروی دیگران به صرف اتهامات اثبات نشده.مانند اتهام و افترا زدن به افراد که در دادگاه های قضایی اثبات نشده و اتهاماتی از این دست به مقامات کشور مانند رئیس جمهور و شخصیت های حقیقی و حقوقی.
– خودداری از توهین به اشخاص حقیقی و حقوقی که حرمت شرعی دارند،اگرچه از طریق انتشار عکس و کاریکاتور و یا نقل قول، مانند اخبار نقل قول از جانب رسانه ها و اشخاص دیگر در ارتباط با افراد و گروه ها که منجر به توهین به آن ها شود، زیر سوال بردن اقدامات مراجع مذهبی و مورد احترام مذاهب.
– خودداری از انگ و برچسب زدن به صاحبان اندیشه ها و انتساب آنها به افراد و مکاتب و مسلک های بیگانه و نامطلوب (برخورد کلیشه ای) مانند مزدور، بیگانه، ستون پنجم دشمن، نفوذی دشمن، عنصر برانداز، آلت دست، عامل وابسته، دارای کارنامه سیاه.
در واقع اخباری که دارای این واژگان و یا عبارت ها بودند با توجه به دستورالعمل کدگذاری در یک مقوله ی اصلی رعایت ادب و در ۵ قالب : توهین، تمسخر، اتهامات ثابت نشده، نقل قول توهین آمیز و انتساب به بیگانگان در خصوص دارابودن این ویژگی ها بررسی شده و در برگه کدگذاری وارد شدند. بر اساس دستورالعمل کدگذاری، اخباری که شامل توهین و تحقیر وباقی زیر مقوله ها می شدند کد ۱ و درصورتیکه ادب را رعایت کرده و نشانی از بی ادبی نداشتند کد ۲ گرفته و شمارش و ارزیابی شدند.
۲- مثبت گرایی
تعریف نظری
اخبار مثبت به آن دسته اخباری اطلاق می شود که نکات و ابعاد مثبت رویداد های داخلی و خارجی را نشان می دهند مانند رشد اقتصادی، رونق بازار و اعلام آن دسته از آمارهای اجتماعی و اقتصادی که نشان از رشد و پیشرفت دارد و در مقابل اخبار منفی آن دسته خبرهایی است که نقاط معیوب رویدادهای داخلی و خارجی را برجسته می کتد و به اصطلاح نیمه خالی لیوان را می بیند. اتفاقاتی همچون جنگ، رکود و مسائلی از این دست در مقوله اخبار منفی طبقه بندی می شوند.
اما منظور از مثبت گرایی، جهت گیری مثبت روزنامه ها به رخدادهای داخلی و خارجی، و منظور از منفی گرایی جهت گیری منفی روزنامه ها به رویدادهای داخلی و خارجی است. برای مثال اخبار جنگ به تنهایی منفی است اما خبر تلاش گروه هایی در اعتراض به آن مثبت گرایی است. همچنین یک روزنامه میتواند در کنار اینکه به موضوعاتی مثل تخلفات و … که منفی هستند، می پردازد، با پوشش اخبار مریوط به اعمال قانون علیه سازمان های متخلف، فضای مثبتی را در خبر ایجاد کند و آن را تبدیل به خبری با جهت گیری مثبت کند.
در این زمینه اصل دهم و دوازدهم از بخش وظایف و مسئولیت های اجتماعی روزنامه نگار از سند پیشنویس میثاق اخلاق حرفه ای روزنامه نگاری ایران به ترتیب بر آسایش، سلامت و آرامش روانی جامعه و کوشش در راه حفظ صلح وآرامش تأکید می کند.
همچنین بر اساس اصل نهم اصول بین المللی اخلاق حرفه ای که با عنوان امحای جنگ و سایر مصایب فراروی بشر آمده است، بر تعهد اخلاقی روزنامه نگار نسبت به مردم تأکید می شود.درواقع روزنامه نگار می تواند با کنارزدن اختلاف ها، تفکر منفی در سطح داخلی و خارجی را کمرنگ کند.
تعریف عملیاتی
به منظور بررسی میزان پوشش اخبار مثبت و منفی، مصادیق زیر در روزنامه های موردنظر سنجیده می شود:
– مثبت گرایی به معنی جهت گیری مثبت تیتر صفحه نخست
– مثبت گرایی به معنی جهت گیری مثبت تیتر اخبار صفحات سیاسی، افتصادی و اجتماعی
مثبت گرایی: گرایش و نگاه مثبت در تیتر میتواند رویداد های مثبتی همچون اخباری که به اقدامات مثبت دولت در زمینه های مختلفی مانند افزایش تولید، اشتغال، بهره وری و… باشد و یا به رویدادهای مثبت داخلی و خارجی مانند مذاکرات موفقیت آمیز هسته ای، بی نتیجه ماندن تحریم ها، آتش بس، روابط مثبت تجاری، اعطای وام بانکی به مردم، عدم تغییر تعرفه های آب و برق و گاز، افزایش تولید نفت و … اشاره کند. اگر خبری به مسائل منفی مانند رکود، تورم و .. اشاره کند ولی اقدامات دولت برای مقابله با آن را نیز ذکر کند مثبت گرا است.
منفی گرایی: گرایش و نگاه منفی در تیتر می تواند رویداد های متفی همچون اخبار آغاز جنگ، رکود، بحران های منطقه و جهان، کاهش آب سدها، کاهش صادرات، تاخیر در پرداخت یارانه، تورم، گرانفزوشی، کاهش کارایی واحدهای صنعتی را پوشش دهد.اگر خبری تنها این مسائل را بدون اشاره به راه های برطرف کردن آن، پوشش دهد، آن خبر منفی گرا است.
با توجه به اینکه جهت گیری در تیتر، جهت گیری در متن اخبار را نیز نشان می دهد؛ پژوهش حاضر جهت گیری تیتر صفحه نخست و صفحات سیاسی، افتصادی و اجتماعی را ارزیابی می کند.و بر اساس دستور العمل کدگذاری تیترهای با جهت گیری مثبت در صفحه نخست کد ۱ و تیترهای با جهت گیری منفی در این صفحه کد ۲ گرفته اند. همچنین تیترهای با جهت گیری مثبت در صفحات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کد ۱ و تیترهای با جهت گیری منفی در این صفحات کد ۲ گرفته، شمارش و تحلیل می شوند.
۳- ایجاد روحیه ی برادری، اتحاد و اتفاق و پرهیز از هرگونه اختلاف افکنی
تعریف نظری
مفهوم ایجاد روحیه ی برادری، اتحاد و اتفاق و پرهیز از هرگونه اختلاف افکنی،به این معناست که مطبوعات باید بر ایجاد وحدت داخلی در میان احزاب، گروه ها و اقلیت های قومی-مذهبی تأکید داشته باشند و موجبات تفرقه و چنددستگی را در داخل جامعه ایجاد نکنند.
در این زمینه، اصل یازدهم از بخش وظایف و مسئولیت های اجتماعی روزنامه نگار از سند پیش نویس میثاق اصول اخلاقی حرفه روزنامه نگاری،مطبوعات را ملزم به احترام به اصول دینی و معتقدات مذهبی، آداب و سنن قومی و ملی، مبانی اخلاق حسنه می کند و آنها را از هر گونه گرایش به تبعیض عقیدتی و قومی و تبلیغ خصومت آمیز در این زمینه ها باز می دارد.
علاوه بر این، بر اساساصل هفتماصول بین المللی اخلاق حرفه ای که با عنوان احترام به منافع عمومیآمده است، معیارهای حرفه ای روزنامه نگار، احترام بایسته را برای جامعه ملی، نهادهای دموکراتیک و عفت عمومی تجویز می کنند.
تعریف عملیاتی
به منظور بررسی تلاش های صورت گرفته برای ایجاد روحیه ی اتحاد و پرهیز از هرگونه اختلاف افکنی، مصادیق زیر در روزنامه های موردنظر سنجیده می شود:
– خودداری از جنجال آفرینی بر سر منافع حزبی و گروهی در اخبار، که نمونه های آن در ادامه میآید: راه انداختن دعواهای سیاسی در مطبوعات که مربوط به سالها پیش بوده و یادآوری و بحث بر سر آن ها، جنجال بر سر اختلاف سلیقه های جزئی مانند اینکه یک فرد در کدام جناح پذیرفته شده ی کشور فعالیت می کند، پوشش اخبار مسائل حاشیه ای در هر رخداد داخلی مانند حاشیه های یک جلسه رأی اعتماد در مجلس و گفت و گوهای رد و بدل شده که عدم وحدت و یکپارچگی قوا را در جامعه منعکس کند، دعوا بر سر افراد و احزاب سیاسی اصولگرا و اصلاح طلب، بحث های بی نتیجه پیش از انتخابات و کری خواندن، و هر اخباری که برای مردم منفعت اجتماعی نداشته و موجب کشانده شدن دعواهای سیاسی به میان آنها شده و آرامش اجتماعی و وحدت احزاب و گروه ها را از بین ببرد.
– رعایت مبانی اخلاق حسنه و پرهیز از تبلیغات خصومت آمیز در ارتباط با ادیان، اقوام و کشورها را را می توان اینگونه تعریف کرد: پرهیز از اهانت به نمادهای مذهبی شامل هرگونه اهانت به مقدسات ادیان دیگر، مکان های مذهبی مانند معابد، کلیسا،سمبل های همچون صلیب و… و اهانت به سنن قومی شامل هرگونه اهانت به مراسم اقوام مختلف، زبان، گویش و لهجه آن ها، و اهانت به نمادهای ملی کشورها شامل هرگونه تصاویر و نشانه های مورد احترام و اهانت به پرچم، و پوشش اخبار مربوط به سوزاندن آن ها و …، است.
بر اساس دستور العمل کدگذاری اخباری که دارای جنجال های سیاسی باشند کد ۱ و خبرهایی که هیچ گونه جنجال حزبی و گروهی نداشته باشند کد ۲ گرفته اند. همچنیناخباری که دارای اهانت به نمادهای مذهبی، قومی و ملی باشد، کد ۱ و خبرهایی که این بی احترامی به نمادهای مذهبی، سنن قومی و ملی در آنها به چشم نمیخورد کد ۲ گرفته و شمارش و تحلیل شده اند.
۴- اشاره به تخلفات و سوء استفاده ها
تعریف نظری
مفهوم اشاره به تخلفات و سوء استفاده ها به این معناست که با توجه به میثاق اصول اخلاقی حرفه روزنامه نگاری که به تخلفات اقتصادی اشاره می کند، باید اخبار مربوط به تخلفات و سوء استفادههای اقتصادی سازمان های دولتی و خصوصی را در کنار راه های قانونی جلوگیری از تخلفات و برخوردهای اعمال شده بر آن ها، پوشش دهند.تا از این طریق فضای مثبت و سالمی را در جامعه ایجاد کنند.
بر اساس اصل دهم از بخش وظایف و مسئولیت های اجتماعی روزنامه نگار از سند پیش نویس میثاق اصول اخلاقی حرفه روزنامه نگاری، مطبوعات باید به منظور آسایش، سلامت وآرامش روانی جامعه و دفاع از منافع و مصالح همگانی، مهم ترین و مسأله سازترین مراکز قدرت که صرفاً به نهادها و سازمان های دولتی محدود نمی شود بلکه افراد و مؤسسات دیگری را که از قدرت اقتصادی، اجتماعی، معنوی، آمرانه و … برخوردارند را نیز شامل می شود، به لحاظ جلوگیری از انجام تخلفات اقتصادی و سوء استفاده های مالی زیر نظر بگیرند.
علاوه بر این بر اساساصل سوماز اصول بین المللی اخلاق حرفه ای که با عنوان مسؤولیت اجتماعی روزنامه نگارآمده است، روزنامه نگار نه تنها در برابر کسانی که رسانه ها را کنترل می کنند، بلکه نهایتاً در برابر مردم به طور کل و مشتمل بر انواع منافع اجتماعی، باید پاسخگو باشد. مسؤولیت اجتماعی روزنامه نگار وی را ملزم میسازد که تحت هر شرایطی همسو با وجدان اخلاقی خود عمل کند.
تعریف عملیاتی

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  fumi.ir  مراجعه نمایید.

You may also like...